Bir dönem sosyal medya platformlarının yükselişini konuştuk. Ardından mobil teknolojileri, girişim ekonomisini, kripto paraları, metaverse’ü, üretken yapay zekâyı… Her dönemin gözde kavramları, sahneleri dolduran isimleri, yatırımcıların peşinden koştuğu şirketleri var.
Yapay zekâyı bugüne kadar büyük ölçüde ekranlarda, yazılımlarda, uygulamalarda izledik. Şimdi yürüyen, konuşan, nesneleri taşıyan, hareketleri taklit eden robotlar üzerinden gösteriliyor. Sahne gösterilerinin sayısı ve robotlara ayrılan alan belirgin biçimde arttı.
Web Summit sahnesinde daha önce de insansı robotlar vardı. Fark şu: Bu kez robotlar tek başlarına ilginç birer gösteri nesnesi olarak sunulmuyor. Gösterinin arkasında bir iş modeli var. Çin artık yalnız dünyanın üretim üssü kimliğiyle değil; kendi yapay zekâ modelleri, robotları, otonom araçları ve tüketici teknolojileriyle sahnede.
Bir Milyar Robot Çalışan
Bu yıl robotik gündeminin en dikkat çekici başlıklarından biri Çinli AgiBot’un 12 Kasım’da gerçekleştireceği Introducing: The Next Billion Workers oturumu: “Gelecek bir milyar çalışan.”
AgiBot’un Avrupa ve Amerika operasyonlarından sorumlu yöneticisi William Shi’nin sunumu, insansı robotları geleceğin iş gücünün bir parçası olarak ele alıyor. Şirketin A3 modeli ve diğer robot üreticilerinin ürünleri, zirvenin konuşmacı kadrosunda da yer bulmuş durumda.
AgiBot yalnız değil. Unitree, Galbot ve başka Çinli şirketler de robotik teknolojilerle temsil ediliyor. Galbot’un G1 modeli, fiziksel ortamda görev gerçekleştirebilen robotların örneklerinden biri. Robotun kaç adım attığı veya ne kadar iyi dans ettiği konuşulmuyor. Bir depoda, mağazada ya da fabrikada hangi işi yapabildiği, insan müdahalesine ne zaman ihtiyaç duyduğu ve ekonomik olarak kullanılabilir olup olmadığı ile insanın yaptığı hangi işi, hangi maliyetle, hangi güvenlik koşullarında devralabilecekleri soruluyor.
Çin Teknoloji Gündemini Yaratıyor
Manus AI, ModelBest, MiniMax ve Moonshot AI gibi şirketler yapay zekâ modelleri ve uygulamalarıyla; Unitree, AgiBot ve Galbot robotikle; Pony.ai otonom sürüşle; Xiaomi ise telefon, ev ve mobilite teknolojilerini birbirine bağlayan ekosistemiyle gündemde.
Web Summit programında, What Europe Can Learn From China başlığı anlamlı. Avrupa’nın Çin’den ne öğrenebileceği üretim maliyetleri veya sanayi ölçeği üzerinden tartışılmıyor. Ürünün geliştirilme hızı, teknolojinin ticarileştirilmesi, donanımla yazılımın birlikte tasarlanması ve uluslararası pazara çıkış stratejileri de gündemde. Çinli şirketlerin Avrupa’da büyüme isteğiyle Avrupa’nın teknolojik bağımsızlık arayışı aynı zirvede karşı karşıya.
Gündem Yapay Zekâdan Fazlası
Web Summit 2026’nın resmî programı 17 içerik hattından oluşuyor. Yapay zekâ, bu başlıkların çoğuna temas eden ortak teknoloji. Oturumların dağılımına bakınca birbirinden ayrışan birkaç tartışma alanı belirginleşiyor.
- İlki, yapay zekânın gerçek iş sonuçları. The AI Paradox: Smarter Models, Disappointing Results başlığı, teknolojinin vaatleriyle uygulama sonuçları arasındaki mesafeyi gösteriyor.
- İkinci alan robotik ve otonom sistemler. Yapay zekâ fiziksel dünyaya taşındıkça işgücü, güvenlik, sorumluluk ve maliyet tartışmaları da büyüyor.
- Üçüncü alan teknolojik egemenlik. Avrupa Komisyonu’nun teknolojik egemenlik, güvenlik ve demokrasiden sorumlu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen’in katıldığı Has Europe’s Tech Moment Arrived? oturumu, Avrupa’nın kendi teknoloji kapasitesini geliştirme arayışını gündeme taşıyor.
- Dördüncü alan siber güvenlik. Yapay zekânın saldırı ve savunma tarafında kullanılması, karar alma hızını ve insan denetiminin sınırlarını yeniden tartışmaya açıyor. Daha hızlı sistemler kurmak güvenliği otomatik olarak artırmıyor.
- Beşinci alan medya, içerik ve iletişim. Haber ajansları, yayıncılar, arama motorları ve yapay zekâ şirketleri arasındaki yeni ilişkiler, içeriğin ekonomik değerini ve görünürlüğünü yeniden tanımlıyor.
Sağlık teknolojileri, finans, girişimcilik, yatırım, sürdürülebilirlik ve yaratıcı endüstriler de programın önemli parçaları.
Robot İçin Haber Üretiliyor
Gazeteci olarak özellikle izlemek istediğim tartışmalardan biri, haber kuruluşlarıyla yapay zekâ şirketleri arasındaki yeni ilişki. Reuters, Associated Press, Le Monde ve South China Morning Post gibi kuruluşların temsil edildiği oturumlar, gazeteciliğin yalnız teknolojik araçlarla nasıl değiştiğini değil, haberin ekonomik değerinin kime geçtiğini de tartışmaya açıyor.
Eskiden haber ajansı haberi üretir, gazete veya televizyon okura ulaştırırdı. Şimdi araya yapay zekâ sistemleri giriyor. Bir kullanıcı haberi doğrudan yayıncının sitesinden okumak yerine bir sohbet uygulamasından veya arama motorunun hazırladığı özetten öğrenebiliyor.
Haberi üreten kurumla haberi tüketen kişi arasındaki ilişki değişiyor. Yayıncı görünürlüğünü, okur trafiğini ve gelirini nasıl koruyacak? Yapay zekâ şirketleri kullandıkları içeriğin karşılığını nasıl ödeyecek? Kaynağın güvenilirliğini kim denetleyecek?
Türkler Lizbon’da Ne Arıyor?
Örneklerden biri PitGrowth’un Global 5 programı. Programa 70 teknoloji şirketi başvurmuş. Seçilen beş girişim Lizbon’da kendi stantlarıyla yer alacak: Aila, Flowla, Forg3t Protocol, Ming ve SilentBolt.
Kişisel yapay zekâ asistanlarından satış süreçlerine, yapay zekâ sistemlerinde veri silme teknolojilerinden insan kaynakları iletişimine ve siber güvenliğe kadar uzanan bir yelpaze var.
Türk teknoloji ekosisteminin bir başka görünür rolü ise büyük kurumlarda inovasyon ve girişimlerle iş birliği deneyimini uluslararası sahneye taşımak. Türk Hava Yolları’nda kurumsal inovasyon alanında görev yapmış Lokman Ökten’in programdaki varlığı, teknoloji dönüşümünün yalnız girişim kurmakla sınırlı olmadığını hatırlatıyor.
Konuşmacılar değişiyor, konuşmalar da değişmeli
Web Summit’i İndeks Konuşmacı Ajansı açısından izlerken yalnız hangi ünlü ismin sahneye çıktığıyla ilgilenmiyorum. Konuşmaların hangi sorulara cevap verdiğini, iş dünyasının hangi yeni uzmanlıklara ihtiyaç duyduğunu ve sahnede anlatılanların şirketlerin gündelik kararlarına nasıl yansıyacağını anlamaya çalışıyorum.
Teknoloji zirvelerinde uzun yıllar geleceği anlatmak başlı başına ilgi çekiyordu. Gelecek tahmini tek başına yeterli değil. Bir yapay zekâ şirketinin yöneticisi modelinin ne kadar güçlü olduğunu anlatabilir. Kurumların sorusu, o modeli hangi iş sürecine yerleştirecekleri ve nasıl sonuç alacakları.
Bir robot üreticisi etkileyici bir gösteri yapabilir. İş dünyasının sorusu ise o robotun nerede, hangi koşullarda ve hangi maliyetle çalışabileceği. Bir siber güvenlik uzmanı saldırıların hızını anlatabilir. Yönetim kurulunun bilmek istediği, bir saldırı gerçekleştiğinde kimin hangi kararı vereceği. Bir medya yöneticisi yapay zekânın gazeteciliği değiştirdiğini söyleyebilir. Yayıncının sorusu, içeriğinin ekonomik değerini ve okuruyla ilişkisini nasıl koruyacağı. Sahnede iyi bir gösteriyle iyi bir konuşma aynı şey değil. Etkileyici teknolojiyle uygulanabilir bilgi de aynı şey değil.
